Shawna Cooper Whitehead is sinds 1 juli 2026 de eerste zwarte vrouwelijke president van een Amerikaanse jezuïetenuniversiteit. Wie is zij en waarom wilde zij juist in het jezuïetenonderwijs werken?

In een rustig, bosrijk gebied op slechts vijf mijl van het centrum van Denver, Colorado, verwelkomde Shawna Cooper Whitehead de studenten terug op de campus. Het was  haar eerste keer als president van de door jezuïeten geleide Regis University. Ze is de eerste vrouw in deze functie in de bijna honderdvijftigjarige geschiedenis van de instelling. Ze is bovendien de eerste zwarte vrouw die deze topfunctie bekleedt in een jezuïetenhogeschool of -universiteit in de Verenigde Staten.

Ze treedt aan in een tijd dat universiteiten in het hele land te maken hebben met bedreigingen voor het hoger onderwijs door kunstmatige intelligentie en het aantal jongeren in de studentenleeftijd afneemt.

Achtergrond

“Ik werkte aanvankelijk in niet-katholieke universiteiten, voornamelijk op het gebied van studentenzaken, en ik vond dat werk echt geweldig, maar ik denk nu dat missie en waarden er ontbraken. Zelf ben ik als katholiek geboren en getogen. Toen zag ik een vacature bij het jezuïtische Loyola Chicago. Een van de meest indrukwekkende ervaringen die ik tot nu toe heb gehad, was toen de bachelorstudenten uit eigen beweging besloten te stemmen voor een verhoging van de studentenbijdrage ter ondersteuning van studiebeurzen voor studenten zonder papieren. En ik dacht: ‘Dit hoort bij een cultuur waar ik deel van wil uitmaken.’ Want het bleef niet bij praten alleen; er werd ook daadwerkelijk actie ondernomen. Dat is wat zo bijzonder is aan werken bij een missiegedreven instelling.”

“Ik heb altijd al mensen willen helpen, en dat is de enige reden waarom ik ooit leidinggevende functies heb nagestreefd. Ik ben ook altijd iemand geweest die gelooft in goddelijke tussenkomst, en aan het begin van mijn sollicitatiegesprek heb ik een gebed van onderscheiding uitgesproken, waarin ik zei: “Jullie gaan de juiste president kiezen. En eerlijk gezegd: ik voel me niet ongelukkig in mijn huidige functie, maar ik wil meer dienstbaar zijn, en ik denk dat Regis baat zou kunnen hebben bij de vaardigheden die ik meebreng.”

“Ook hier in Regis moeten we ons nog sterker richten op onze missie. Dat is wat ons onderscheidt van andere instellingen. Als ik met toekomstige studenten praat over hun keuze voor een instelling, gaat het om de klik. Wij zijn de enige jezuïtisch-katholieke instelling [voor hoger onderwijs] in de Rocky Mountains West. Dus als je van de bergen houdt, als je graag buiten bent en je een opleiding zoekt die wat intiemer is – we hebben een bescheiden aantal bachelorstudenten – dan ben je bij ons aan het juiste adres. We staan niet alleen bekend om onze liberal arts, die de basis vormen van een groot deel van het jezuïetenonderwijs, maar ook om onze gezondheidswetenschappen. Ik ben hier nog geen enkele zorginstelling tegengekomen waar geen verpleegkundige van Regis werkt. Zij vertellen: ‘Het is juist die basis in de liberal arts, die ons onderscheidt van andere verpleegopleidingen in de regio.'”

Diversiteit

Cooper Whitehead werkte al vroeg in haar loopbaan aan ruimte voor diversiteit op de campus. Aan MIT was ze adviseur van de Black Graduate Student Association en de Black Student Union, en aan Northwestern was ze directeur Afro-Amerikaanse studentenzaken. Nu is ze de eerste zwarte vrouw aan het hoofd van een jezuïetenuniversiteit. Hoe ziet zij diversiteit?

“Diversiteit is niet eenduidig te definiëren, soms denken we meteen aan ras of geslacht, maar het is veel breder. Ik wil ervoor zorgen dat ik altijd iedereen meeneem. Ik zeg altijd: als je de universiteit verlaat zoals je er binnenkwam, dan hebben we ons werk niet goed gedaan. Het gaat erom mensen in contact te brengen met verschillen, niet per se om je te veranderen, maar om begrip te kweken. Dat is volgens mij waar diversiteit om draait.”

Haar eigen jeugd heeft sterk bepaald hoe ze leidinggeeft.

“Ik heb van de kleuterschool tot en met de achtste klas katholiek onderwijs genoten. Daar was ik negen jaar lang het enige zwarte meisje. In die periode van mijn leven probeerde ik mezelf te bewijzen – te bewijzen dat zwarte vrouwen slim zijn. Ik was dus een streber. Maar ik wil ervoor zorgen dat onze studenten, ongeacht hun achtergrond, niet altijd het gevoel hoeven te hebben dat ze zichzelf moeten bewijzen.”

Visie

Cooper Whitehead begint aan haar presidentschap in een moeilijke periode voor het hoger onderwijs. De afgelopen jaren hebben verschillende instellingen moeite gehad met studentenprotesten en vrije meningsuiting op hun campus, en vrijwel elke instelling moet zich buigen over de vraag hoe kunstmatige intelligentie het hoger onderwijs bedreigt. Hoe gaat zij daarmee om?

“Een van de redenen waarom ik in deze specifieke omgeving een leidende rol op me wilde nemen, is dat ik me niet bezorgd kan maken over mijn beroep en mijn sector zonder er op een positieve manier aan bij te dragen.”

“Een ander aspect is de jezuïtische waarde van ‘begeleiding’. Daarmee bedoel ik dat ik dit werk niet alleen doe. Ik kan zelf weliswaar een besluit nemen, maar meestal overleg ik met mijn collega’s, docenten of studenten.”

“Ik geef leiding vanuit nederigheid en nieuwsgierigheid – ik doe niet alsof ik alles weet en stel veel vragen.”

“We hebben een aantal moeilijke beslissingen moeten nemen. Zoals andere instellingen voor hoger onderwijs kijken we naar de financiën. En dan overwegen we wat de juiste opleidingen zijn en hoe we trouw blijven aan onze missie, hoe we mensen motiveren, hoe we denken over fondsenwerving en toelating – al die onderwerpen die wezenlijk zijn voor de universiteit. Veel taken van een president hebben te maken met fondsenwerving, relaties met de overheid, maar op dit moment ligt mijn prioriteit bij deze gemeenschap en bij de focus op de docenten, het personeel en de studenten die hier op de campus zijn, zodat zij zich gesterkt voelen.”