In zijn laatste boek schrijft de Britse rabbijn Jonathan Sacks over de Tora, de eerste vijf boeken van de Bijbel en probeert hij de diepere wijsheid die erin ligt over te brengen. Volgens Jan Peters sj is het een verrijking voor elke christen die zich wil verdiepen in zijn of haar eigen joodse wortels.

In de loop van een jaar laat het Joodse leesrooster de hele Tora – de eerste vijf boeken van de Bijbel – de revue passeren. Deze praktijk vormt de basis van het laatste boek van de Britse rabbijn Jonathan Sacks (hij overleed in 2020).

De kracht van de Tora: korte overwegingen

In korte artikelen van ongeveer 5 pagina’s neemt hij telkens een passage uit de wekelijkse lezing als basis en probeert hij de diepere wijsheid die erin ligt over te dragen. Hij doet dat met een grote kennis van de gehele bijbel, van de oude en recente joodse traditie, autobiografisch soms, met een grote kennis van moderne filosofie en wetenschappelijke inzichten.

Het jodendom was en blijft een verbluffend originele manier van denken over het leven

Ik heb me afgevraagd hoe het genre van deze korte artikelen te definiëren; iedere term die ik bedacht schoot te kort, omdat deze telkens maar een gedeelte van de inhoud dekte. Uiteindelijk kies ik voor de term “overwegingen”. Dat zijn het voor mij, teksten waarvan je de diepte en de breedte van hun wijsheid tot je kunt nemen om ze tot je te laten doordringen.

Een originele manier van denken

Sacks is ervan overtuigd, dat de rijkdom van de joodse traditie in de diepste kern een levensvisie is die mens en maatschappij kan veranderen en heeft veranderd. In zijn inleiding op het boek schrijft hij “Jodendom is een manier van denken, een constellatie van ideeën: een manier om de wereld en onze plaats daarin te begrijpen”. En iets verderop: “Het jodendom was en blijft een verbluffend originele manier van denken over het leven”. Als we deze manier van denken bijna vanzelfsprekend vinden, bewijst dit hoezeer onze christelijke cultuur geënt is op de joodse traditie.

Het is een manier van denken die de mens die zich eraan overgeeft ten diepste kan veranderen

Het is een levensvisie, een manier van denken die de mens die zich eraan overgeeft ten diepste kan veranderen. De ondertitel van het boek geeft dat prima weer: “ideeën die je leven veranderen”.  Om die verandering te laten doordringen geeft hij aan het eind van elk artikel een “levensveranderend idee”, afgeleid uit de betreffende tekst.

Bij zijn keuze voor de passages die hij behandelt, gaat hij zeker niet voor de gemakkelijkste tekstfragmenten: ook ingewikkelde juridische regels komen aan bod en ook daar weet hij de onderliggende wijsheid bloot te leggen.

Eén meditatie per keer

Ik heb het boek gelezen, zoals de auteur het waarschijnlijk bedoeld heeft. Eén artikel per keer, rustig mediterend de tekst tot me laten doordringen en tenslotte stilstaan bij het levensveranderend idee aan het einde. Het is geen boek om snel door te lezen; dan doe je de auteur onrecht.

Dit boek is een verrijking voor elke christen die zich wil verdiepen in zijn of haar eigen joodse wortels

Hoewel ik de overtuiging had dat ik door mijn studie de Tora al goed kende, hebben deze teksten me toch telkens weer nieuwe inzichten gegeven.

Het boek is geschreven voor joodse lezers, maar ik ben ervan overtuigd, dat het een verrijking is voor elke christen die zich wil verdiepen in zijn of haar eigen joodse wortels. Die hebben tenslotte een onuitwisbare stempel gedrukt op onze christelijke levens- en maatschappijvisie en daarmee ook op die van de westerse wereld.

Jonathan Sacks, De kracht van de Tora, Skandalon 2025.