Pater Gabriel begint een dagboek om de situatie in Gaza te beschrijven na 7 oktober 2023. Het kwam uit onder de titel Licht in het puin. “In deze regels vindt u een schets van de vaak troosteloze werkelijkheid die wij in dit gekwetste land hebben beleefd – en nog steeds beleven”. Jan Peters sj kan eigenlijk alleen maar doorlezen vanwege het christelijke geloof en hoop die erin doorklinken.
Het is maar een kleine katholieke enclave in de islamitische omgeving in het centrum van Gaza stad: de kerk, pastorie, het kloostertje van de zusters van Moeder Teresa en een school. Een centrale plek voor de inmiddels minder dan tweehonderd katholieken in dit gebied. Dichtbij ligt de kerk van de Grieks Orthodoxen met wie er een hechte band bestaat. De pastoor van deze gemeenschap is pater Gabriel, een Argentijnse priester, lid van een Argentijnse congregatie. Al eerder had pater Gabriel te kennen gegeven dat hij in het Nabije oosten wilde werken. Hij werd er provinciaal van zijn congregatie en toen in 2019 de post in Gaza vacant kwam, koos hij voor deze plek.
Toen op 7 oktober 2023 de aanval van Hamas-leden op Israël plaatsvond, was pater Gabriel in Bethlehem. Israël sloot meteen de grens met de Gazastrook en het duurde tot mei van het jaar daarop vóór hij toestemming kreeg naar Gaza terug te reizen.
Vanaf dat moment houdt hij zijn dagboek bij en hij zal dat ruim een jaar volhouden. Het is dit dagboek dat hij met behulp van een Franse journalist heeft uitgegeven onder de titel “Licht in het Puin“. In zijn voorwoord schrijft hij: “In deze regels vindt u een schets van de vaak troosteloze werkelijkheid die wij in dit gekwetste land hebben beleefd – en nog steeds beleven. Tegelijk wil ik vanuit een geestelijk perspectief getuigen van de transcendente waarde van iedere mens, uniek en onvervangbaar”.
Door de contacten met de Latijnse patriarch in Jerusalem en mede dankzij internationale druk krijgt de enclave een positie als een veilige asielplaats. Hij stroomt vol met christelijke vluchtelingen die in de schoollokalen en in de kerk wonen en slapen. Toch voel je dat in de loop van het jaar de oorlog en vernietiging steeds dichterbij komen tot er uiteindelijk ook hier een bom valt, al doet de regering van Israël haar best om aan te geven dat het een vergissing was.
Het boeiende van dit boekje is, dat de beschrijving van de groeiende noodlottige situatie tegelijk doordrenkt is van christelijke hoop en geloof. Zonder dit laatste aspect zou ik het niet in één keer hebben kunnen lezen. Zelfs nu moest ik mezelf ertoe zetten door te lezen en het niet ontmoedigd ter zijde te leggen. Het was dat vertrouwen in de toekomst – ook gevoed door de dagelijkse telefoontjes (stipt om 8 uur) van paus Franciscus – dat me bijna dwong om door te lezen.
Wat goed en tegelijk indringend is, is dat de naamloze doden en gewonden van de nieuwsberichten opeens mensen van vlees en bloed worden, met een naam, werk, een gezin, vrienden, dromen en idealen. Ik kan sindsdien niet meer de aantallen slachtoffers horen zonder dat de beelden uit dit boekje bij me naar boven komen.
Voor ieder die zicht wil krijgen op het dagelijks leven in Gaza, door een jaar heen. Voor wie zicht wil krijgen op deze minuscule katholieke (en christelijke) gemeenschap in Gaza. En zeker voor voor wie hoopt aan te voelen hoe het geloof in een nagenoeg uitzichtloze situatie toch hoop kan blijven geven. Lees de sterke bijdrage van dit fragmentarische maar toch overzicht biedende boek.
Gabriel Romanelli, Licht in het puin, Grands Boulevards Editions, 2026