Er zijn een paar data, die zich kennelijk stevig in mijn hoofd hebben genesteld. Een daarvan is 6 mei, misschien ook omdat deze daags na onze Nederlandse Bevrijdingsdag valt. Het is de dag dat Pim Fortuyn in de vroege ochtend is vermoord.

Het is al lang geleden; ik heb het even nagezocht: 24 jaar. Volgend jaar zal er dus wel veel aandacht aan worden gewijd.

Pim Fortuyn, ik heb hem een aantal keren van nabij meegemaakt, hij liet zich graag uitnodigen voor bijeenkomsten in het academisch milieu. Een goed spreker, die niet echt gediend was van een weerwoord. Inhoudelijk had ik toen al het gevoel, dat in hem een nieuwe verrechtsing van Nederland stem kreeg en gestimuleerd werd. Tegen de multiculturele samenleving, tegen  immigratie, tegen de islam, vóór de traditionele Nederlandse waarden. Kennelijk vond dit weerklank bij de gewone man en vrouw.

Misschien is Pim wel op het voor hemzelf beste moment gestorven, op het hoogtepunt van zijn roem.

De inhoud: ja, maar de persoon? Pim was, ook in zijn gedrag, iemand die het beeld was van alles waartegen veel mensen zich keerden. Hij was elitair op het protserige af, de ijdelheid zelve, hij was een vertegenwoordiger van de wetenschap, presenteerde zich graag met zijn hoogleraarstitel en hij was opzichtig, zelfs demonstratief, homoseksueel. Elite, luxe, wetenschap, homoseksualiteit: dat was toch waartegen veel mensen zich keerden?

Misschien is Pim wel op het voor hemzelf beste moment gestorven, op het hoogtepunt van zijn roem.

Pim Fortuyn, twee dagen voor hij vermoord werd. Foto: Roy Beusker, creative commons

De neergang van de LPF

Het was de tijd van de verkiezingen (op 15 mei) en Pim presenteerde zich graag als de nieuwe premier van Nederland, die alles zou veranderen. De partij die hij had opgericht behaalde 26 zetels en vormde met CDA en VVD het nieuwe kabinet.  De “Lijst Pim Fortuyn” maakte er niet veel van in de regering en viel snel uit elkaar. Had hij dat kunnen tegenhouden? Of zou ook hij zijn meegesleept in deze neergang?

Zijn gedachtegoed overleefde echter breed in de maatschappij en was het begin van de nieuwe verrechtsing, waarvan wij nu de wrange vruchten plukken, zeker in het vorige kabinet. Die verrechtsing is natuurlijk geen typisch Nederlandse ontwikkeling; ze is zeker Europees, maar ook buiten ons continent zichtbaar.

Het Amerikaanse volk heeft zijn eigen Pim Fortuyn gekozen (en zit met de brokken)

Was het toeval dat de Nederlandse Raad van Kerken een week vóór de zesde mei een uitvoerig, helder en voorzichtig document uitbracht over het probleem van de verrechtsing in kerk en maatschappij en over de vraag hoe kerken hiermee om zouden moeten gaan? Het is een lezenswaardig stuk.

Verwondering

Pim Fortuyn had ook iets van een clown en ik vroeg me toen af hoe zo iemand zoveel mensen achter zich kreeg, mensen die hem duidelijk een politieke toekomst wilden geven.

Op het ogenblik verwonder ik me er minder over. Het Amerikaanse volk heeft zijn eigen Pim Fortuyn gekozen (en zit met de brokken).

In tegenstelling tot Pim is hij niet op zijn hoogtepunt overleden en worstelt hij nu met zijn eigen neergang.