Paul Lansu is priester van het bisdom Antwerpen en actief binnen de internationale Pax Christi werkgroep ‘Just Peace for the Holy Land’. Elk jaar ontmoet hij kardinaal Pizzaballa, de huidige Latijnse patriarch van Jeruzalem, een Italiaanse franciscaan die eerder de Franciscaanse ‘Custos’ van het Heilig Land was. Hoe gaat de kardinaal om met de spanningen in Israël en Palestina?

Het Latijnse Patriarchaat van Jeruzalem omvat de katholieke gemeenschappen in Israël, Westelijke Jordaanoever, Gaza, Jordanië en Cyprus. Ook de positie van de Palestijnse katholieken binnen de staat Israël, dus Israëlische staatsburgers, vervult de patriarch met zorg.

De ontmenselijking van de ander moet stoppen

De haat tussen beide naties is nu dieper geworteld, zegt hij. Sommige uitspraken van politieke leiders zoals ‘Palestijnen zijn dieren’ zijn onaanvaardbaar. De ontmenselijking van de ander moet stoppen. Kort na 7 oktober waren de spanningen in Galilea ook hoog. Er waren tekenen van meer geweld en zelfs oorlog. Sommige christenen in Galilea, het deel van Israël waar relatief veel christenen wonen, identificeren zich vooral als Palestijn, terwijl anderen zich eerder aansluiten bij het Israëlische verhaal. Als herder van alle christenen in het Heilige Land, is het voor de Patriarch moeilijk te verteren dat tientallen christenen werden gedood door christelijke soldaten die dienden in het Israëlische leger.

Contact en dialoog

‘Houd de deur open voor contact en dialoog’ zegt de patriarch. Het fundamentele probleem is dat de ene etnische groep de andere niet erkent: ‘de andere bestaat niet!’. Op de Westelijke Jordaanoever heerst chaos en plegen kolonisten geweld tegen Palestijnen. In die context kunnen pelgrims niet komen.

De oorlog heeft veel kapot gemaakt, vooral in Gaza. “Palestijnen zijn geen mensen die je constant kunt verplaatsen”, zegt de Patriarch. Tijdens de oorlog bezocht hij verschillende keren de parochie in Gaza. Gelukkig kregen op initiatief van het patriarchaat tienduizenden Gazanen hulp. Op de Westelijke Jordaanoever werd voedsel uitgedeeld, salarissen betaald en banen gecreëerd.

Pastorale brief

Op 27 april 2026 publiceerde Kardinaal Pizzaballa een pastorale brief gericht aan zijn diocees. Het is een indrukwekkende bezinning over ‘christen zijn’ in deze benarde tijden van geweld en oorlog. De brief bestaat uit drie delen: het eerste deel begint met zijn analyse van de huidige chaotische situatie. “Voordat we het over idealen hebben, is het noodzakelijk dat we ons stevig verankeren in de realiteit zoals die is, en tegelijkertijd Gods actieve aanwezigheid daarin erkennen.” In deel twee vertelt hij over zijn visie voor zijn diocesane gemeenschap- met name ook in Jeruzalem, geïnspireerd door en verankerd in de Schrift. In het derde deel tracht hij diezelfde visie te vertalen naar pastorale implicaties voor zijn kerkgemeenschap, waarbij hij ingaat op de activiteiten van parochies, gezinnen, scholen en instellingen.

Deze brief is in de eerste plaats pastoraal van aard

“Deze brief is in de eerste plaats pastoraal van aard: hij bevat geen louter politieke overwegingen en analyses. Hij is slechts in bredere zin ‘politiek’, in die zin dat hij betrekking heeft op het verblijf in de polis als christenen, dat wil zeggen: verblijf in de werkelijke wereld en in de stad Jeruzalem, terwijl we ons altijd richten op de ware en definitieve polis, het hemelse Jeruzalem.”

Internationale wanorde

De Kardinaal veroordeelt de oorlog en de internationale wanorde. Sommige wereldmachten, die zich ooit als hoeders van de internationale orde presenteerden, tonen vandaag een ander gezicht: ze kiezen partij, niet op basis van rechtvaardigheid, maar op basis van hun eigen strategische en economische belangen. De aanhoudende bezetting loopt mede hierdoor het risico dat die een blijvend karakter krijgt, waardoor elke kans op een rechtvaardige, in onderling overleg bereikte oplossing wordt ondermijnd.

Een Heilig Land zonder christenen is ondenkbaar. De band van christenen wereldwijd met de christelijke gemeenschappen in het Heilig Land is essentieel. Daarom zijn bedevaarten en inleefreizen naar het Heilig Land uiterst belangrijk, zowel voor het spirituele leven als voor de solidariteit.

Foto: Latin Patriarchate of Jerusalem