In het hart van centraal Portugal, nabij het dorp Vale Travesso in de gemeente Ourém, ligt “Casa Velha – Ecology and Spirituality”, een bijzonder ecologisch en spiritueel project dat uitgegroeid is tot een belangrijk referentiepunt voor integrale ecologie, zowel in Portugal als daarbuiten. Geworteld in de ignatiaanse spiritualiteit en geïnspireerd door een diepe verbondenheid tussen mens, aarde en geloof, vormt “Casa Velha” een levend antwoord op de ecologische en sociale uitdagingen van onze tijd.

Het verhaal van ”Casa Velha” begint op een familieboerderij die al vier generaties lang eigendom was van de familie Alvim. Zoals zoveel landelijke regio’s in Portugal kreeg ook deze streek de voorbije decennia te maken met sterke ontvolking: jonge mensen trokken naar de steden en de traditionele landbouw ging achteruit. Europese landbouwmaatregelen en veranderende economische omstandigheden, maakten kleinschalige landbouw steeds moeilijker, waardoor ook het domein zelf langzaam in verval raakte. Margarida Alvim, een van de stuwende krachten achter het project, vertelde later hoe zowel de familie als het land tegelijk leken “vast te lopen”.

Vernieuwing

In plaats van de boerderij op te geven, koos een nieuwe generatie van de familie echter voor een andere weg. Rond 2009 vonden de eerste kleinschalige ontmoetingen plaats in “Casa Velha”. Jongeren en vrienden werden uitgenodigd om samen tijd door te brengen: werken op het land, bidden, reflecteren en opnieuw voeling krijgen met het landelijke leven. Wat begon als een informeel initiatief groeide al snel uit tot iets veel groters. In 2012 werd “Casa Velha” officieel een christelijk geïnspireerde ngo voor ontwikkeling, gericht op ecologie, spiritualiteit en lokale gemeenschapsvorming.

_{(tekst gaat door onder de foto)}

Het project is sterk beïnvloed door de ignatiaanse spiritualiteit en door de visie die later zo krachtig verwoord werd in Laudato Si’. Voor “Casa Velha”  betekent ecologie veel meer dan enkel zorg voor het milieu. Het gaat om het herstellen van relaties: met de aarde, met elkaar en met God. De missie van het project legt de nadruk op “integrale menselijke ontwikkeling”, waarbij persoonlijke groei, gemeenschapsleven, duurzame landbouw en spirituele verdieping met elkaar verbonden worden.

Duurzaamheid is niet alleen een technische kwestie, maar ook een manier van leven, gedragen door eenvoud en zorgzaamheid

Ook de fysieke plek werd op een duurzame en gemeenschapsgerichte manier vernieuwd. Een oude schuur werd omgevormd tot een gastenverblijf en de boerderij werd gerestaureerd om bezoekers en retraitanten te ontvangen. Het project groeide bewust langzaam, met beperkte middelen en dankzij de inzet van vrijwilligers en gedeeld werk. Die geleidelijke ontwikkeling werd deel van de filosofie van “Casa Velha”: duurzaamheid is niet alleen een technische kwestie, maar ook een manier van leven, gedragen door eenvoud en zorgzaamheid.

_{(tekst gaat door onder de foto)}

Workshops en retraites

Het hele jaar door organiseert “Casa Velha” een breed scala aan activiteiten. Retraites en Geestelijke Oefeningen in de jezuïtische traditie blijven een belangrijk onderdeel van de werking. Daarnaast zijn er ecologische workshops, educatieve programma’s voor scholen en jongerengroepen, vrijwilligersweekends, artistieke initiatieven en landelijke onderdompelingservaringen die verbonden zijn met het ritme van de seizoenen. Deelnemers worden uitgenodigd om opnieuw de waarde te ontdekken van een trager leven, verbonden met de aarde, handenarbeid, stilte en gemeenschap.

Het project vertrekt vanuit de overtuiging dat ecologische bekering begint bij concrete gewoonten en een aandachtige aanwezigheid in de schepping

Jongeren spelen van bij het begin een bijzondere rol in ”Casa Velha”. Internationale Magis-ervaringen, verbonden met de jezuïeten, brachten deelnemers uit verschillende landen samen om op de boerderij te wonen en te werken. Het project maakt intussen ook deel uit van bredere Europese en katholieke ecologische netwerken en werkt samen met organisaties zoals CIDSE en diverse jezuïtische ecologische initiatieven. De voorbije jaren vonden er bijeenkomsten plaats rond ecologische transitie, spiritualiteit en klimaatrechtvaardigheid.

_{(tekst gaat door onder de foto)}

Contemplatie en actie

Een van de meest opvallende kenmerken van “Casa Velha” is de manier waarop contemplatie en actie er samengaan. Bezoekers nemen er niet enkel deel aan lezingen over duurzaamheid; ze draaien mee in het dagelijkse leven op het platteland, delen maaltijden, onderhouden moestuinen, wandelen door bossen en ervaren een andere omgang met tijd en consumptie. Het project vertrekt vanuit de overtuiging dat ecologische bekering begint bij concrete gewoonten en een aandachtige aanwezigheid in de schepping.

_{(tekst gaat door onder de foto)}

In een tijd waarin veel mensen zich vervreemd voelen van de natuur en overweldigd worden door ecologische crises, biedt “Casa Velha” een alternatief perspectief, geworteld in hoop, eenvoud en gemeenschap. Meer dan een ecologisch centrum of retraitehuis is het uitgegroeid tot een levend laboratorium van integrale ecologie in Portugal — een plek waar spiritualiteit, duurzaamheid en de herwaardering van het platteland samenkomen in het dagelijks leven.