Leo de Weerdt sj kijkt de verrassend herkenbare film Los Domingos waarin de 17-jarige Ainara besluit het klooster in te gaan. Hoe wordt een religieuze roeping van binnenuit beleefd?
Veel mensen verwachten iets uitzonderlijks: een overweldigende ervaring, een duidelijk teken of een stem uit de hemel. “Los Domingos” laat juist het tegenovergestelde zien. God spreekt niet met spectaculaire wonderen maar in het gewone leven. Tegelijk raakt de film aan een nog dieper mysterie: waarom ervaren sommige mensen daarin de aanwezigheid van God, terwijl anderen precies hetzelfde zien en niets bijzonders opmerken? De film geeft daarop geen antwoord. Hij toont eenvoudig dat geloof niet begint met bewijs, maar met een manier van kijken en luisteren.
Is een kloosterroeping een vlucht uit het leven, of juist een antwoord op iets dat dieper gaat?
De zeventienjarige Ainara groeit op in een wereld waarin studies, carrière en persoonlijke vrijheid vanzelfsprekende idealen lijken. Toch ontdekt zij een ander verlangen. Ze voelt zich aangetrokken tot het kloosterleven. Die keuze roept bezorgdheid op bij haar familie en vooral veel vragen. Waar komt zo’n verlangen vandaan? Is het een vlucht uit het leven, of juist een antwoord op iets dat dieper gaat? De spanningen worden nog versterkt door oude familiale conflicten over geld en erfenis, waardoor Ainara’s beslissing ook bestaande wonden opnieuw openrijt. De vanzelfsprekende aanwezigheid van het katholieke geloof in de film verraadt de achtergrond van regisseur Alauda Ruiz de Azúa. Vanuit haar Baskische wortels benadert zij religie niet als een exotisch verschijnsel of als een maatschappelijk probleem, maar als een levende werkelijkheid die deel uitmaakt van het dagelijkse bestaan. Daardoor kijkt de film niet van buitenaf naar het geloof, maar van binnenuit, met veel empathie voor de gelovige ervaring.
(tekst gaat door onder de afbeelding)

Dat maakt “Los Domingos” verrassend herkenbaar, ook voor vandaag. Want een roeping is veel meer dan de keuze voor een klooster of het priesterschap. Elke mens krijgt vroeg of laat de vraag: welk leven past het best bij mij? Waar kom ik tot bloei? Hoe kan ik iets betekenen voor anderen? Gelovigen menen dat God juist in die vragen zachtjes meespreekt. Niet door mensen te dwingen, maar door een verlangen in hun hart te laten groeien.
Voor jongeren is dat misschien wel de belangrijkste betekenis van roeping. Niet de vraag: “Moet ik priester of religieus worden?” maar: “Wie ben ik ten diepste en waartoe word ik uitgenodigd in het leven?” Voor de één leidt die zoektocht naar een huwelijk en een gezin. Voor een ander naar een beroep in de zorg, het onderwijs. Weer een ander kiest voor het religieuze leven. De levensvorm verschilt, maar de vraag blijft dezelfde: hoe geef ik mijn leven betekenis, in verbondenheid met God en met de mensen om mij heen?
(tekst gaat door onder de afbeelding)

Tegelijk nodigt deze film uit om anders te kijken naar de Katholieke Kerk. Voor veel mensen klinken kerkelijke woorden en rituelen vandaag vreemd of moeilijk. De liturgie gebruikt een taal die niet altijd vanzelfsprekend aansluit bij de leefwereld van jonge generaties. Toch schuilt achter die eeuwenoude woorden een diepe menselijke zoektocht naar stilte, hoop, vergeving en verbondenheid.
De regisseur wil laten zien hoe een religieuze roeping van binnenuit beleefd wordt
De religieuze wereld die “Los Domingos” toont, is wel opvallend klassiek. De liturgie, het kloosterleven en de geloofstaal worden met grote eerbied en zonder ironie voorgesteld. De film stelt deze traditie trouwens nauwelijks ter discussie. Sommige kijkers zullen daarin een zekere afstand ervaren, anderen juist een verademing. Die keuze past echter bij de intentie van de regisseur: zij wil geen debat voeren over de Kerk, maar laten zien hoe een religieuze roeping van binnenuit beleefd wordt.
Opvallend is tevens dat de regisseur niemand wil overtuigen. Gelovige personages mogen eenvoudig vertellen wat hen draagt, zonder karikaturen te worden. Even vanzelfsprekend blijven ook de twijfels bestaan. Geloof verschijnt niet als een verzameling sluitende antwoorden, maar als een weg waarop mensen leren luisteren naar wat hen ten diepste aanspreekt. Wie gelooft, zal in Ainara’s verhaal misschien iets herkennen van Gods aanwezigheid. Wie niet gelooft, ziet wellicht vooral een jonge vrouw die trouw probeert te zijn aan haar diepste overtuiging. De film laat beide lezingen open. Misschien is dat wel één van zijn grootste kwaliteiten: hij respecteert het mysterie van het geloof én de vrijheid van de kijker.
(tekst gaat door onder de afbeelding)

Een bijzondere rol is daarbij weggelegd voor de muziek. Die is veel meer dan een sfeervolle achtergrond; ze opent een venster naar het mysterie. Het koor waarin Ainara zingt, verbindt Mozarts Ave Verum Corpus met Into My Arms van Nick Cave. Dat laatste is geen kerklied, maar een teder liefdeslied waarin kwetsbaarheid, verlangen en vertrouwen samenkomen. In die verstilde kooruitvoering krijgt Into My Arms een bijna sacrale kracht. De muziek zegt wat Ainara zelf nauwelijks onder woorden kan brengen. Misschien is dat wel de diepste laag van deze film. Niet de dialogen, maar de muziek brengt de kijker het dichtst bij het onuitsprekelijke.
Ben je bereid te luisteren naar datgene waartoe jij geroepen bent?
De vraag die de regisseur uiteindelijk meegeeft is niet of je kloosterling zou moeten worden, maar of je bereid bent te luisteren naar datgene waartoe jij geroepen bent. Iedere mens heeft een eigen weg te gaan. Iedere roeping is anders. Maar ze begint altijd op dezelfde plaats: in de stilte van een hart dat zich laat raken door een liefde die groter is dan zichzelf.
Leo De Weerdt SJ is een Vlaamse jezuïet. Hij is werkzaam als gevangenisaalmoezenier.