De dood confronteert ons met de eindigheid. Ben Frie sj neemt je op Paasmaandag mee in de chaos van gevoelens die dood en lijden teweeg kan brengen. Kan het ooit weer vredig voelen? 

We hebben allemaal ervaring met de dood. Opgebaarde doden dwingen ons tot de erkenning dat een leven kan eindigen, als het ware verdwijnen. Hun stem wordt niet meer gehoord, hun warmte niet meer gevoeld. Ze vervluchtigen tot een herinnering, die soms heel sterk terug kan komen – maar het blijft iets uit een verleden, iets van wat voorbijging.

Zelfs als ik een dode probeer terug te halen, ja vast te houden komt het devies: ‘houd mij niet vast’

Sommigen hechten zich zo aan mensen, dat ze de band met hen blijven voelen, over de dood heen als het ware. Het is een ervaring die verwijst naar een werkelijkheid die niet zichtbaar, niet grijpbaar is. Zelfs als ik een dode probeer terug te halen, ja vast te houden komt het devies: ‘houd mij niet vast’. Het heengaan, de ont-binding is onvermijdelijk.

Verlies?

Lijden wij dan verlies? Ja, doden loslaten is pijnlijk, maar is het verlies? Van wie dan, en van wat? Gaat het wel over verliezen – of winnen? Gaat het over loslaten – of vasthouden? Misschien gaat het gewoon over onze machteloosheid, ons onvermogen om de werkelijkheid te veranderen zodat niets zich meer aan onze greep onttrekt.

Of gaat het over ons geluk, geluk dat bedreigd wordt door iets dat we moeten afwenden: onze onmacht die strepen zet door onze inspanningen. Geluk dat ons ten deel valt als we ons kunnen verzoenen met die werkelijkheid dat wij een diepte hebben die wij zelf niet kunnen peilen. Wij zijn fragmenten, ons leven is een fragment.

Een Tegenover

Soms kunnen we iets identificeren in die ons overtreffende ruimte, waar we op de tast, soms geleidelijk, soms met een schok onder-scheiden dat we groter zijn dan we ons realiseerden. We zijn, voelen we, niet aan ons lot overgelaten. We ervaren betrokkenheid, verbondenheid. Het levensmysterie toont fragmenten van een werkelijk bestaand innerlijk leven.

Ik val niet in een zinloos zwart gat maar voel schoonheid, energie, leven

Wij kunnen bidden. Er is een Tegenover, een relatie. We spreken met wat ons overstijgt. Wat gebeurt er? Ik kan zijn wie ik ben maar word ook over mijzelf heen getild, opgeheven, licht gemaakt. Ik val niet in een zinloos zwart gat maar voel schoonheid, energie, leven. We weten niet wat we zeggen maar roepen vanuit onze diepte: God, bewaar mij.

Over de dood heenstappen

Het wordt een ervaring dat Hij dat doet. Liefst in een stille omgeving toont Hij zich, doet Hij zich gevoelen. Eigenlijk hoef ik dan niets te doen – de kunst is om te ontvangen wat mij dan gegeven wordt. Dat Hij een levende is, nu, in mij, maar evenzo in elke ander die op gelijke wijze bij Hem wil zijn.

We stappen dan als het ware over de dood heen. We geven ons over aan wat ons overkomt en maken daardoor ons ervaringsveld groter. Ik word bevrijd van mijn beperkingen, kan tijdloze liefde voelen en daarin helemaal meegaan. Geen levensgevaar meer. Ik ben. Ik voel geen druk, het is een belangeloos opgenomen zijn.

De vrede keert terug

Als Jezus die vreselijke dood gestorven is, is de rauwheid van die gebeurtenis allesbepalend. Een chaos van gevoelens, een verlies van alle stabiliteit. Ontworteld zoek ik naar nieuwe betekenis. Dan groeit de ervaring, dat uit de crisis het herstel opkomt. Het duurt en duurt, maar de zo-even beschreven innerlijke rust en vrede keren weer, intenser dan voorheen.

Pasen neemt ons opnieuw op in zijn goddelijk leven, meer en meer

Ons godsbesef groeit met de jaren. Het avontuur van ons leven met Hem wordt een verkwikking, een verademing. Het woord ‘vrede zij u’ wordt een ervaring. Wij leerden in God te zijn, verrukt door de ontmoeting. Pasen neemt ons opnieuw op in zijn goddelijk leven, meer en meer. Wij wensen het elkaar: dat het zalig mag zijn.

Foto door Amy Treasure via Unsplash