Onze ouders hebben ongetwijfeld hun best gedaan om goed voor hun vier kinderen te zorgen. Ze hebben hard gewerkt en hun taak als opvoeders meer dan ernstig genomen, maar ondanks al die moeite en goodwill was de biotoop waarin ik opgroeide toch vooral complex en veeleisend. Je zou het kunnen omschrijven als de onmogelijke opdracht te functioneren in een soort hoogspanningscabine. Opgroeien bij een moeder die zich chronisch ongelukkig en angstig voelde, het was geen kinderspel. In haar buurt viel er voor het kind dat ik was, niet echt zo veel te spelen. Je moest vooral goed opletten, op je hoede zijn, altijd klaar om bij te sturen en dat laat zo zijn sporen na.

Wat had ik graag een gelukkige moeder gehad

De ontmoeting met inspirerende volwassenen, lectuur, fijne vriendschappen, jaren therapie en nu en dan gewoon wat geluk hebben me doen landen op een plek die ik nu zou durven omschrijven als acceptatie: het was niet enkel kommer en kwel, er waren ook uitnodigende groeikansen om vaardigheden te ontwikkelen die tot op vandaag vruchtbaar blijken en wat hebben we vaak hard gelachen met ons vieren, gewoon om in de gespannen omstandigheden overeind te blijven. Terugkijkend kan ik nu dankbaar erkennen dat de vrouw die me baarde me op vele manieren meer leven heeft gegeven.

Verdwenen verlangens?

Het thema van deze zomerreeks heeft me weer in contact gebracht met een verlangen dat verdwenen leek. Het werk – want dat is het toch – om stilaan te zien en voelen wat is, om de woede en het verdriet toe te laten, om langzaamaan te ervaren dat er ruimte groeit voor begrip, in plaats van verontwaardiging om wat je werd aangedaan, doet je vergeten wat er ook is en altijd blijft: de hunker naar wat had gekund. 

Ik had zo graag gewild dat het onze zorgende moeder gegeven was iets meer te bewaren van het lachende kind

Wat had ik graag een gelukkige moeder gehad. Wat was ik graag opgegroeid in een omgeving die zo treffend wordt opgeroepen in het oude Vlaamse lied van Lodewijk De Vocht ‘Als moeder zong, was heel het huis in vreugde’. En natuurlijk weet ik dat ook zingende moeders niet noodzakelijk topopvoeders zijn. Misschien trekken ze elke avond naar het buurtcafé om er tot in de vroege uurtjes plezier te maken zodat hun kroost zelf het ontbijt bijeen moet zoeken. Voorbij de valse troost van clichés als deze, wil ik het verlangen liever onaangetast koesteren. Vooral omwille van haar. Ik had zo graag dat het onze zorgende moeder was gegeven iets meer te bewaren van het lachende kind dat me met een open, verwachtingsvolle blik aankijkt van op de schoolfoto die we kozen voor haar gedachtenisprentje. Ik had haar zo graag een blijer leven gegund. Nu blijft alleen de hoop dat ze inmiddels deelt in een vreugde die onuitputtelijk overvloedig alle tranen wist.

De foto is ter illustratie en beeldt niet de moeder van Myriam uit. Foto door Stu Lauren via Unsplash